"Mastro - Stavros Katopodis, a multitalented Karsanos" Anastasia Stragalinou

"If you leave five
αν είστε δέκα ελάτε
κι εμένα το μαχαίρι μου
κανέναν δε φοβάται»

Are some people who have long left us together but their aura as if in the following awaits you close to a reply. You feel every time you cross the streets of Karya and meet the pieces of the history of people who lived in this place.

Σε έναν από τους καθιερωμένους μας πλέον κυριακάτικους περιπάτους στο χωριό, κατηφορίζοντας το μοναδικό πλακόστρωτο στενό δίπλα από την κεντρική πλατεία, την προσοχή αποσπά το μικρό υπόστεγο πάνω από το παράθυρο του σπιτιού του μαστρο – Σταύρου.

Εκείνο το περίτεχνο τσίγκινο υπόστεγο με το δαντελωτό τελείωμα που χρησίμευε για να προστατεύει τα ανοίγματα των σπιτιών από τα καιρικά φαινόμενα, στάθηκε η αφορμή για το ταξίδι μας πίσω στο χρόνο, σε εκείνη τη νοερή γνωριμία με τον μπάρμπα Σταύρο Κατωπόδη, τον μαστρο- Σταύρο όπως τον αποκαλούσαν τότε στο χωριό.

Περί τα τέλη Αυγούστου ο Νίκος Κατωπόδης, γιος του μαστρο- Σταύρου, μας υποδέχθηκε μετά χαράς στην αυλή του πατρικού του σπιτιού. Η ευγενική και σεβάσμια φιγούρα του κυρίου Νίκου ήταν ο προάγγελος μιας συγκινητικής αναδρομής στη ζωή του μαστρο- Σταύρου, μέσα από τα βιώματα το ιδίου.

3 (1)

Τα πρώτα μαθητικά χρόνια

Ο μαστρο-Σταύρος Κατωπόδης, παιδί του Ευστάθιου Κατωπόδη και της Ατζουλέτας Κατωπόδη το γένος Αραβανή από τα Ρεκατσινάτα, γεννήθηκε στην Καρυά το 1903.

Aged five salutes his father leaving immigrant in America, while starting his studies in elementary School Karya where and studied until the third grade.

Η επαφή με τις τέχνες

Η είδηση πως γνωστός κατασκευαστής γεωργικών εργαλείων από την πόλη της Λευκάδας αναζητεί βοηθό φτάνει στα αυτιά των ντόπιων και ο μαστρο- Σταύρος για πολλούς είχε τα προσόντα για τη θέση αυτή. Έτσι στα δεκατρία του μετακομίζει στην πόλη της Λευκάδας γίνεται ο παραγιός του σιδηροτεχνίτη, του μαστρο- Ζώη και μένει κοντά του μέχρι τα δεκαπέντε του χρόνια. Την ίδια εποχή συνάπτει φιλικούς δεσμούς με κάποιον ωρολογοποιό γεγονός που του προκάλεσε ενδιαφέρον για την τέχνη της ωρολογοποιίας. Έτσι πολύ σύντομα έμαθε να επισκευάζει και ρολόγια.

The music, the great love

The mastro- Stavros since childhood showed his love for music and his first contact was when his father gave him a lute. "Δεν υπήρχε δάσκαλος για το λαούτο και στην αρχή έμαθε λίγα πράγματα μόνος του, όμως δεν ήταν ευχαριστημένος με το αποτέλεσμα γιατί άκουγε μουσική στο ραδιόφωνο και σύγκρινε «.

Σε ηλικία εικοσιπέντε ετών μετακομίζει στο Αγρίνιο με σκοπό να μάθει να παίζει λαούτο. Σε μια επίσκεψη στο Μουσικό καφενείο της περιοχής γνωρίζεται με τον Λευκαδίτη κλαρινίστα Μαργέλη, ο οποίος του προτείνει να τον ακολουθήσει σε γαμήλιο γλέντι, που θα έπαιζε μουσική ο ίδιος, στη Μακρυνεία Αιτωλοακαρνανίας. Κατά τη διάρκεια του γλεντιού ο Μαργέλης συστήνει τον μαστρο- Σταύρο στον λαουντιέρη της ορχήστρας του, τον μεγάλο Αρτινό δάσκαλο λαούτου, Γεράσιμο Λάλο και τον παρακαλεί να τον διδάξει λαούτο. Η γνωριμία με τον Λάλο ήταν η απαρχή ενός νέου ξεκινήματος για τον μαστρο- Σταύρο, ο οποίος όχι μόνο έμαθε λαούτο αλλά εργάστηκε για έξι χρόνια στο καφέ Αμάν του Αυδή στο Αγρίνιο και έπαιξε δίπλα σε Τούρκους και Αρμένιους μουσικούς.

His brother Spyros Katopodis, Lountros Lefkaditis known clarinet player, who won virtuosity prize at the onset of Mousikofilologikou Apollo Group Karya in France, played a key role in the evolution of music mastro- Stavrou.

Η νόσος

But at that time the malaria spreads rapidly and mastro- Stavros is not exempt from the disease. Doctors recommend to relocation to a place with a mild and dry vine, in order to cope with high fever. Returning to Karya seemed to be the only suitable solution to ... gerepsei.

Όταν ξεπέρασε το πρόβλημα υγείας που τον ταλαιπώρησε και αφού είχε ήδη εγκατασταθεί στην Καρυά, αποφάσισε να ασχοληθεί με τη μουσική και συγκεκριμένα με το λαούτο. Έτσι για μερικά χρόνια ήταν οργανοπαίχτης σε λαϊκά πανηγύρια και κοινωνικές εκδηλώσεις.

Το δικό του εργαστήριο

His talent in constructions, however, quickly made him change his profession and, at the prompting of the co-worker Epameinondas Gleni, opens his own workshop that coincides with that of Glenis in the neighborhood of Agios Nikolaos. Later, the workshop was moved to Apollo's building, until after a few years the roof was changed again across from the church of Saint Spyridon. However, it does not seem to be the ideal place for the Stavros mast that changes not only the neighborhood but also the village. The stone low house opposite the well in Frya for the next three years will become his new halt until he returns to Karya and will settle permanently next to Kaklamanis' Notary.

His works

Nothing was impossible for mastro- Stavros. This at least showed the abundance of construction either invented or repaired. From agricultural tools of the time to build the outset shotgun. Repaired sewing machines, gramophones and radios. Was making scales, and Stateri Palantzas, inventing itself as the method of construction and operation as well. He had built from scratch lathe, whose irons was purchased by villager blacksmith mastro- George Katopodi- Matagia.

5 (1)

Η Μαχαιροποιΐα

Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου επισκέπτεται τον μαστρο- Σταύρο ένας αντάρτης, ο οποίος του εμπιστεύθηκε το μαχαίρι του για να το τροχίσει. Ο αντάρτης αυτός δεν επέστρεψε ποτέ και έτσι το μαχαίρι έμεινε στον μαστρο- Σταύρο. Το ανήσυχο και φιλομαθές πνεύμα του τον σκανδάλιζε διαρκώς μέχρι την ημέρα που αποφάσισε να καταστρέψει τη λαβή του μαχαιριού. Τότε άρχισε να την περιεργάζεται με σκοπό να εμπεδώσει τον τρόπο κατασκευή της. Έπειτα από πολλές προσπάθειες, όταν έφτασε στο επιθυμητό αποτέλεσμα και με οδηγό το μαχαίρι του αντάρτη, το πρώτο μαχαίρι από τα χέρια του μαστρο- Σταύρου, ήταν γεγονός.

Όταν ο μαστρο- Σταύρος επισκέφθηκε τον Πάνο Κατωπόδη, γνωστό μαχαιροποιό από τον Πόρο Λευκάδας, τον οποίο είχε γνωρίσει όταν έπαιζε λαούτο στο πανηγύρι του χωριού,του ζήτησε να τροχίσει το μαχαίρι, θέλοντας να διαπιστώσει αν ο Πορσάνος μαχαιροποιός θα διαπίστωνε τον κατασκευαστή του μαχαιριού. Ο Πάνος Κατωπόδης γνωρίζοντας το ταλέντο του μαστρο-Σταύρου αμέσως κατάλαβε πως ο κατασκευαστής του μαχαιριού δεν θα μπορούσε να ήταν άλλος από τον ίδιο τον μαστρο-Σταύρο. "You shall be my replacement 'He seems to be said.

Mastro-Stavros made custom-made knives while their handles were decorated with ornate metal designs, giving each knife a unique uniqueness.

Η πατέντα στο καμπαναριό

Στα τέλη της δεκαετίας του ΄30 κατασκευάζεται το καμπαναριό του ναού του Αγίου Σπυρίδωνα στην Καρυά. Το ρολόι κατασκευάσθηκε σε αθηναϊκό εργοστάσιο και για την τοποθέτησή του ζητήθηκε η συμβολή ενός ντόπιου τεχνίτη. Ο τότε κοινοτάρχης Κίμων Θερμός ζήτησε από τον μαστρο-Σταύρο να βοηθήσει το συνεργείο και εκείνος ανταποκρίθηκε αμέσως. Με τη τοποθέτηση του ρολογιού το χωριό από άκρη σε άκρη άκουγε τους χτύπους στην αλλαγή της ώρας. Γρήγορα όμως προέκυψε ένα σοβαρό πρόβλημα. Το ρολόι χτυπούσε τόσες φορές όσες και οι ώρες με γρήγορο ρυθμό. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την ηχώ που δημιουργούνταν εξαιτίας της χωροταξικής θέσης του χωριού, δημιουργούσε σύγχυση για την ακριβή ώρα, ιδίως στους κατοίκους που έμεναν μακριά από το κέντρο του οικισμού.

Όταν ο κοινοτάρχης ανέφερε το πρόβλημα στον εκπρόσωπο της εταιρίας, ονόματι Καραμάνος, εκείνος του απάντησε πως το ρολόι κατασκευάσθηκε έτσι στο εργοστάσιο και δεν μπορεί να κάνει τίποτα γι αυτό.

Τότε ο κοινοτάρχης ζήτησε τη συμβολή του μαστρο-Σταύρου. Αυτός ανέβηκε στο καμπαναριό, άνοιξε το ρολόι και αφού διαπίστωσε τον τρόπο λειτουργίας του, εμπνεύστηκε μια πατέντα. Η λειτουργία του ρολογιού βασίζονταν σε μια φτερωτή. Όταν περνούσε η ώρα, γυρνούσε αντίστοιχες φορές η φτερωτή και χτυπούσε το ρολόι. Ο μαστρο-Σταύρος για να καθυστερήσει το γύρισμα της φτερωτής, πρόσθεσε στα δύο άκρα προεκτάσεις. Έτσι η φτερωτή απέκτησε μεγαλύτερο μήκος και βάρος με αποτέλεσμα να χτυπά πιο αργά.

When Karamanos found the change to beat the clock requested to meet him mastro- Stavros. The proposal for a spot in the watch factory fell on the table, but the refusal of mastro- Stavrou not long in coming.

4 (1)

The proposal to Matsaggou tobacco

Ο μαστρο-Σταύρος, λάτρης της ευρεσιτεχνίας, είχε σχεδιάσει και κατασκευάσει μηχανή που έκοβε τον καπνό που χρησιμοποιούσαν στα τσιγάρα. Αυτή τη μηχανή χρησιμοποιούσε ο ίδιος και ήταν γνωστή σε πολλούς συγχωριανούς. Κατά την επίσκεψη του αντιπροσώπου πωλήσεων ειδών καπνιστού της καπνοβιομηχανίας Ματσάγγου στην Καρυά, ο μαστρο-Σταύρος έδειξε την μηχανή που είχε κατασκευάσει στον αντιπρόσωπος και εκείνος του πρότεινε συνεργασία και μάλιστα έναντι αδρής αμοιβής. Ο μαστρο- Σταύρος δεν φαίνεται να συγκινείται από την πρόταση και αρνείται για ακόμα μια φορά.

* * *

Ο μαστρο-Σταύρος υπήρξε ένας από τους πιο χαρισματικούς και ταλαντούχους ανθρώπους που γεννήθηκαν στον τόπο μας, με χαρακτηριστικά του γνωρίσματα την επινοητικότητα, την εφευρετικότητα, την αγάπη για τις τέχνες και τη μουσική. Νυμφεύθηκε την Αναστασία Βλάχου και απέκτησε δύο παιδιά τον Νίκο και την Ατζουλέτα.

At a great age he finally closes his workshop while his own tools, which he himself built, passed into the hands of well-known craftsmen of Karya. He was 1976 at the age of 73 years.

Ακόμα και σήμερα το τσίγκινο υπόστεγο πάνω από το παράθυρο του πατρικού του σπιτιού, τα σκουριασμένα πια χερούλια στις παλιές κατωγόπορτες, τα δρεπάνια στις αποθήκες των παππούδων μας, τα συλλεκτικά όπλα που διακοσμούν σήμερα πολλά σαλόνια, θα θυμίζουν σε όλους μας πως κάποτε στην Καρυά τα ευλογημένα χέρια του μαστρο- Σταύρου κατασκεύασαν αυθεντικά καλλιτεχνήματα.

Θα το διαπιστώσει εύκολα όποιος κρατήσει στα χέρια του το σκαλιστό μαχαίρι του μαστρο- Σταύρου που αναγράφει τα λόγια του ίδιου…. «Αν είστε πέντε φύγετε αν είστε δέκα ελάτε κι εμένα το μαχαίρι μου κανέναν δε φοβάται».

The photos belong to the personnel file of Nick S.. Katopodi.

Σ.τ.Ε: Αξίζει να σημειωθεί, ότι στην αυλή του Μαστρο – Σταύρου Κατωπόδη, πέρασε τα μετεφηβικά του χρόνια και ανδρώθηκε μουσικά ένας από τους σπουδαιότερους εκπροσώπους της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής, ο Χρήστος Ζώτος, ο οποίος ανέδειξε με την απαράμιλλη δεξιοτεχνία του το λαούτο, ως σολιστικό όργανο, αυξάνοντας το ρεπερτόριο του και προσθέτοντας νέα ηχοχρώματα και τρόπους προσέγγισης στην παραδοσιακή μουσική.

Ο ίδιος αναφέρεται με τα εγκωμιαστικά λόγια στην περίοδο εκείνη εξαίροντας τον χαρακτήρα και το ήθος του Μαστρο – Σταύρου και του γιού του Νίκου Κατωπόδη, καθώς επίσης και του κόσμου της Λευκάδας, οι οποίοι, κατά τον ίδιον, ήταν – εκείνη την εποχή – από τους περισσότερο πολιτισμένους ανθρώπους του ελλαδικού χώρου.